Środki na owady i kleszcze pod lupą. Czy są bezpieczne?

Środki na owady i kleszcze mogą zapobiegać takim groźnym chorobom, jak borelioza, kleszczowe zapalenie mózgu czy infekcje pokarmowe. Państwowa Inspekcja Sanitarna sprawdziła 5850 produktów przeznaczonych do zwalczania, odstraszania lub wabienia owadów i innych organizmów. Około 95% z nich spełniało oceniane wymagania.

• GIS skontrolował 5850 produktów biobójczych (w tym repelenty, insektycydy i atraktanty). Aż 95% z nich spełniało obowiązujące przepisy, a nieprawidłowości wykryto łącznie w 303 przypadkach (5,2% rynku).
• Problemy z jakością i dokumentacją znacznie częściej dotyczyły sklepów online. W internecie uchybienia stwierdzono w 17,7% skontrolowanych produktów, podczas gdy w placówkach stacjonarnych odsetek ten wyniósł 4,2%.
• Do głównych problemów należały: upływ terminu ważności (97 przypadków), błędy w oznakowaniu lub opakowaniach (74 przypadki) oraz brak lub nieważność wymaganych pozwoleń na obrót (38 przypadków). 

Środki na owady i kleszcze pod lupą inspekcji

Ogólnopolska akcja kontroli objęła produkty biobójcze należące do dwóch grup: PT 18 i PT 19. Są to m.in.:

• insektycydy – środki do zwalczania owadów;
• repelenty – środki odstraszające, np. komary i kleszcze;
• atraktanty – środki wabiące, stosowane m.in. do odciągania owadów od miejsc, w których przebywają ludzie.

Produkty te są używane w domach, miejscach pracy, obiektach użyteczności publicznej i podczas wypoczynku na świeżym powietrzu. Muszą mieć wymagane pozwolenie, być prawidłowo oznakowane i spełniać pozostałe wymagania określone w przepisach.

Co obejmowały kontrole Państwowej Inspekcji Sanitarnej?

Sprawdzano, czy produkty dostępne na rynku spełniają wymagania prawne, w tym:

• czy mają ważne pozwolenia;
• czy są prawidłowo oznakowane i opakowane;
• czy nie upłynął ich termin ważności;
• czy dokumentacja jest zgodna z wymaganiami.

W sprzedaży internetowej oceniano również sposób prezentowania produktów oraz to, czy oferty zawierają wymagane informacje.

Wyniki: nieprawidłowości w około 5% produktów

Od maja do sierpnia 2026 roku przeprowadzono w całym kraju 2014 kontroli, podczas których sprawdzono 5850 produktów oferowanych stacjonarnie i przez internet.

Nieprawidłowości stwierdzono w przypadku 303 produktów, czyli około 5,2% wszystkich objętych akcją:

• w sklepach stacjonarnych i hurtowniach – zakwestionowano 227 z 5421 produktów, czyli około 4,2%;
• w sprzedaży internetowej – zakwestionowano 76 z 429 produktów, czyli około 17,7%.

Jakie nieprawidłowości wykryli inspektorzy?

Odnotowane uchybienia dotyczyły m.in.:

• upływu terminu ważności produktu – 97 przypadków;
• oznakowania lub opakowania – 74 przypadki;
• braku albo nieważności wymaganego pozwolenia – 38 przypadków.

Pozostałe nieprawidłowości odnotowano 150 razy. Obejmowały one m.in.:

• braki w dokumentacji,
• rozbieżności między dokumentacją a etykietą,
• brak wymaganego kodu identyfikującego mieszaninę (UFI),
• błędną klasyfikację mieszaniny,
• niezgodność oznakowania z pozwoleniem,
• uchybienia w reklamie.

Działania po kontrolach środków na owady i kleszcze

W wyniku kontroli:

• wydano 47 decyzji i 16 zaleceń doraźnych;
• w 87 przypadkach podjęto dalsze postępowania wyjaśniające.

Inspekcja prowadzi kontrole i działania informacyjne, aby eliminować z rynku produkty niespełniające wymagań oraz zwiększać świadomość konsumentów.

Jak kupować środki na owady i kleszcze?

Bezpieczeństwo zależy również od sposobu wyboru i używania produktu. Dlatego:

• wybieraj produkty, które mają ważne pozwolenie;
• sprawdzaj termin ważności;
• przed użyciem przeczytaj etykietę;
  stosuj produkt zgodnie z przeznaczeniem i instrukcją producenta.