Oleje roślinne z domowej tłoczni. Właściwości olejów roślinnych

Oleje roślinne, zwłaszcza te najbardziej cenne dla zdrowia, czyli tłoczone na zimno, to nierafinowane produkty bogate w nienasycone kwasy tłuszczowe oraz antyoksydanty. Technologia ich uzyskiwania, a następnie transport i przechowanie decydują jednak o zawartości ważnych składników.

Dlaczego warto zabiegać o dobre oleje roślinne? Główną wartość odżywczą olejów roślinnych, pozyskiwanych m.in. w małych olejarniach, określa duża zawartość trójglicerydów w wyższych kwasach tłuszczowych. Jak podaje Stowarzyszenia „Polska Ekologia”:

• do 90% – w siemieniu lnianym,
• do 70% – w orzeszkach ziemnych,
• 60-62% – w pestkach dyni czy ostropeście plamistym,
• 57% – w oleju morelowym,
• do 50% – w słoneczniku.

Olej roślinny: witaminy, mikro- i makroelementy

Olej roślinny zawiera nienasycone kwasy tłuszczowe, które są niezbędne dla organizmu człowieka. Kwasy te regulują metabolizm, wspomagają odporność organizmu, uczestniczą w syntezie hormonów, obniżają poziom nadmiaru cholesterolu w organizmie.

Inne zalety oleju roślinnego to bogactwo witamin: A, B, C, E, D, K, oraz  substancje, które są korzystne dla ludzkiego organizmu. Są to makroelementy, jak magnez, wapń, sód, potas, a także mikroelementy: żelazo, cynk, mangan. Warto podać listę zalet np. oleju morelowego. Ważną jego cechą jest m.in. obecność witaminy F i to w postaci bardziej aktywnej niż w innych olejach, a także spore ilości witaminy A. Polecają go okuliści, a kosmetyczki chwalą z uwagi na znaczący procent wosku naturalnego i kwasu stearynowego.

To nie wszystkie zalety olejów. Specjaliści ds. żywienie z SGGW podkreślają ekologiczne pochodzenie nasion i właściwości prozdrowotne. I tak np. olej z czarnuszki to jeden z najskuteczniejszych środków w leczeniu nadwagi, a olej z ostropestu jest niezastąpiony po długich kuracjach antybiotykowych. Zwracają też uwagę na lecznicze walory oleju z rokitnika.

Oleje roślinne wyciskane w domowych warunkach

Istotna jest technologia wyciskania płynu w domowych warunkach. Brak dbałości powoduje nieodwracalne zmiany w cennym tłuszczu. Producenci dostrzegli zainteresowanie małymi, domowymi tłoczniami, za pomocą których można uzyskać świeży, zdrowy olej. Prasy posiadają odpowiednie programy dostosowane do wielkości i twardości tłoczonych nasion. Dzięki temu uzyskuje się maksymalną ilość oleju z przerabianych pestek. Po wyciśnięciu urobek należy przelać do szklanych, ciemnych butelek i przechowywać w lodówce. To ważne, bowiem olej nieoczyszczony, niefiltrowany ma więcej cząstek roślinnych. Jest bardziej aktywny biologiczne, ale ma krótszą  trwałość.

Olej roślinny można wyciskać z co najmniej 20 nasion, nawet takich, jak mak czy rokitnik. Co ciekawe, mąka, która pozostaje po ekstrakcji olejów, może zostać spożytkowana do wypieku chleba lub jako dodatek do innych potraw. Po wyciśnięciu oleju z sezamu lub słonecznika otrzymujemy gotowy materiał do zrobienia chałwy. Mączka z lnu nadaje się natomiast do panierowania kotletów. Możliwości spożytkowania wytłoków jest wiele, łącznie np. ze wzbogacaniem sałatek.