Jedz jedno jabłko dziennie. Jaka prawda za tym się kryje?
Jedno jabłko dziennie trzyma lekarza z daleka od nas – tak głosi znane przysłowie. Czy w popularne przysłowie to prawda, czy jedynie mit? Co kryje się we wnętrzu jabłka?
- Słynne powiedzenie o jabłku trzymającym lekarza z daleka to w rzeczywistości metafora bogatej w warzywa i owoce diety, a nie recepta oparta wyłącznie na jednym owocu.
- Najwięcej cennych składników (w tym polifenoli o potencjalnym działaniu przeciwnowotworowym) znajduje się tuż pod skórką, dlatego najlepiej jeść jabłka surowe i nieobrane.
- Tradycyjne, starsze odmiany jabłek (np. Roter Boskoop czy Goldparmäne) mają wyższe stężenie prozdrowotnych substancji i są znacznie lepiej tolerowane przez alergików.
Co w sobie zawiera jabłko?
Jabłka to prawdziwa skarbnica cennych składników odżywczych. Według Federalnego Centrum Żywienia (BZfE) owoce te są bogate w witaminy, minerały oraz fitochemikalia:
- Witamina C: 100-gramowe jabłko zawiera około 12 miligramów tej witaminy, która jest kluczowa m.in. dla budowy tkanki łącznej i prawidłowego wchłaniania żelaza.
- Błonnik: wspomaga prawidłowe trawienie i dba o uczucie sytości.
- Minerały: w jabłkach znajdziemy także spore ilości potasu i wapna.
Warto pamiętać, że odmiana i kolor jabłka mają niewielki wpływ na ogólny profil składników odżywczych, jednak istnieją między nimi inne istotne różnice.
Zdrowotna moc polifenoli
Pod względem zawartości wtórnych związków roślinnych jabłko zajmuje raczej środkowe miejsce w rankingu zdrowych produktów. Jego regularne spożywanie niesie jednak ze sobą wymierne korzyści.
Ochrona przed chorobami dzięki stosunkowo wysokiej zawartości polifenoli. Regularne jedzenie jabłek może potencjalnie pomagać w zmniejszaniu ryzyka zachorowania na raka płuc lub jelita grubego.
Ważna rola skórki: większość cennych substancji znajduje się bezpośrednio pod skórką. Dlatego najzdrowiej jest spożywać jabłka w całości – surowe i nieobrane. Podobne właściwości wykazuje również czysty, naturalnie mętny sok jabłkowy.
Znaczenie odmiany i regionu
Na stężenie prozdrowotnych substancji wpływ ma także odmiana, region uprawy oraz rok zbioru. Jabłka przeznaczone na cydr charakteryzują się znacznie wyższym stężeniem polifenoli niż klasyczne jabłka deserowe. Tradycyjne i stare odmiany polskich jabłek cenione są za głęboki, winno-kwaskowaty lub wyraźnie aromatyczny smak oraz konkretną strukturę miąższu.
Starsze odmiany okazują się też znacznie zdrowsze. Są to np. Kosztela (najstarsza polska odmiana opisana ok. 1590 roku, bardzo słodka, krucha i soczysta), Antonówka (klasyczna, bardzo kwaskowata i aromatyczna odmiana o winnym smaku), Reneta (tradycyjna odmiana kulinarna o oliwkowej skórce i winnym, zwartym miąższu) czy Malinówka (zawierają znacznie więcej wtórnych związków roślinnych.
Jakie jabłka warto wybierać? Praktyczne wskazówki
Wybieraj starsze odmiany: eksperci polecają je szczególnie osobom cierpiącym na alergię na jabłka. Zawarte w nich polifenole naturalnie neutralizują alergizujące białka, dzięki czemu starsze odmiany są często znacznie lepiej tolerowane.
Sięgaj po ekologię: jabłka ekologiczne (bio) uprawiane są bez użycia chemicznych i syntetycznych środków ochrony roślin.
Stawiając na lokalność: regionalne i sezonowe produkty nie muszą pokonywać długich dystansów transportowych, co dodatkowo wspiera ochronę klimatu.
Dokładnie myj owoce: kupując standardowe jabłka w supermarkecie, pamiętaj o ich dokładnym umyciu przed spożyciem, aby usunąć ewentualne pozostałości pestycydów z powierzchni skórki.
Czy jedno jabłko dziennie naprawdę zastąpi lekarza?
Jak wyjaśniają eksperci do spraw żywienia, przysłowie „Jedno jabłko dziennie trzyma lekarza z daleka od nas” jest raczej metaforą diety roślinnej bogatej w owoce i warzywa, najlepiej w kolorowym miksie.
Nie tylko jabłko zastępuje lekarza, ale zbilansowana dieta bogata w owoce i warzywa sprzyja zdrowiu i chroni przed chorobami dietozależnymi.
Optymalne wytyczne żywieniowe zalecają spożywanie co najmniej pięciu porcji owoców i warzyw dziennie – najlepiej jak najbardziej zróżnicowanych.
